Present Perfect Continuous — -dır ...iyor (Süregelen Eylem)
Present Perfect Continuous; geçmişte başlayıp şimdiye kadar devam eden (ya da yeni bitmiş) eylemlerin süresini ve sürecini vurgular. Türkçedeki 'iki saattir bekliyorum', 'sabahtan beri çalışıyorum' yapısına karşılık gelir. Eylemin sonucundan çok süresi önemlidir.
Ne zaman kullanılır?
Geçmişte başlayıp hâlâ süren eylemin süresi
I've been waiting for you for 40 minutes!
Yeni bitmiş, izleri görünen eylem
Why are you so sweaty? — I've been running.
Son zamanlardaki tekrarlanan eylemler
I've been sleeping badly lately.
'How long' sorusu
How long have you been learning English?
Süreç vs sonuç karşılaştırması
I've been reading this book all week, but I've only read 50 pages.
Yapı
| Tür | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | Subject + have/has + been + V-ing | She's been working here since March. |
| Olumsuz | Subject + haven't/hasn't + been + V-ing | We haven't been sleeping well. |
| Soru | Have/Has + subject + been + V-ing? | Have you been crying? |
İşaret kelimeleri: forsincehow longall dayall morninglatelyrecently
Türklerin sık yaptığı hatalar
✗ I am waiting here for two hours.
✓ I've been waiting here for two hours.
Türkçedeki 'iki saattir bekliyorum' yapısı İngilizcede Present Perfect Continuous ile kurulur, Present Continuous ile değil.
✗ I've been knowing him for years.
✓ I've known him for years.
'Know' durum fiilidir; continuous yerine Present Perfect Simple kullanılır.
✗ I've been drinking three cups of coffee.
✓ I've drunk three cups of coffee.
Miktar/sayı belirtiliyorsa sonuç vurgulanır; Simple kullanılır.
✗ How long are you learning English?
✓ How long have you been learning English?
'How long' ile şimdiye kadar süren eylem sorulurken Present Perfect Continuous kullanılır.
Konuşmada nasıl kullanılır?
- Konuşmada 'I've been', 'she's been' gibi kısaltmalar neredeyse zorunludur; 'been' genelde /bɪn/ diye kısa okunur.
- Bir arkadaşınızı uzun zamandır görmediyseniz: 'So, what have you been up to?' (Neler yapıyorsun bu aralar?) çok doğal bir açılıştır.
- Şikâyet ve sitem için idealdir: 'I've been trying to call you all day!'
- Sayı/miktar belirtiyorsanız Present Perfect Simple kullanın: 'I've been writing emails' ama 'I've written ten emails.'
Konuşma görevi
Birbirinize 'son zamanlarda' neler yaptığınızı sorun ve her cevaba bir süre ekleyin (for/since). Ardından biriniz yorgun, terli ya da mutlu görünüyormuş gibi yapsın; diğeri nedenini tahmin etsin: 'Have you been...?' Sorular: 'What have you been up to lately?', 'How long have you been learning English?', 'What have you been watching recently?', 'What have you been thinking about a lot these days?'
Kendinizi test edin
-
1. I ___ for the bus for 30 minutes. It's still not here!
- A) am waiting
- B) have been waiting
- C) waited
- D) wait
Cevabı göster
B) have been waiting — Geçmişte başlayıp hâlâ süren eylem + süre: have been waiting.
-
2. Your eyes are red. ___ you been crying?
- A) Are
- B) Did
- C) Have
- D) Were
Cevabı göster
C) Have — İzleri görünen yeni bitmiş eylem: Have you been crying?
-
3. Which sentence is correct?
- A) I've been knowing her since school.
- B) I'm knowing her since school.
- C) I know her since school.
- D) I've known her since school.
Cevabı göster
D) I've known her since school. — 'Know' durum fiili: continuous olmaz, Present Perfect Simple kullanılır.
-
4. She ___ five emails this morning.
- A) has written
- B) has been writing
- C) is writing
- D) writes
Cevabı göster
A) has written — Sayı (five) sonuç vurgular: has written.
-
5. Choose the natural question to a friend you haven't seen for months:
- A) What did you do?
- B) What have you been up to?
- C) What are you doing?
- D) What do you do?
Cevabı göster
B) What have you been up to? — 'What have you been up to?' son dönemde neler yaptığını sormanın en doğal yoludur.
-
6. They ___ the house since 9 a.m. They're exhausted.
- A) have been cleaning
- B) cleaned
- C) are cleaning
- D) clean
Cevabı göster
A) have been cleaning — Sabahtan beri süren eylem ve yorgunluk etkisi: have been cleaning.